27 Şubat 2011 Pazar

Kolibri


Kuşlar hep hem tabiat harikası, hem de aerodinamik harikası gibi görünür gözüme. Da Vinci'yi etkilediği gibi etkilemez beni uçuşları-ilham alamam hayal kurmanın dışında havada süzülmelerinden, ama Da Vinci kadar büyüler beni diyebilirim.


Yine de çok yakınımda istemem kuşları-kuş besleyen varsa bilir, o kadar narindir ki, ölmeye o kadar yakın... Ufacık bir kurander o küçücük canını da alıp uçuruverir. Üşüdüm bile diyemez.


Neyse, türün evde ietesem de beslenemeyeğim Trochilidae familyasına Türkçe'de sinekkuşu ya da arı kuşu deniyor, bir adı da kolibri. Benjamin Button'un final sahnesini hatırlayın...


Dünyanın en narin canlılarından biri bu. Sadece Amerika kıtasında, Alaska'nın güneyinden Tierra del Fuego'ya (bunu söylemeyi çok seviyorum), Karayipler, Kanada ve Şili de dahil olmak üzere geniş bir alanda 25 kadar alt türü yaşıyor. İrlandalı dansçılar gibi, havada, gövdesi sabit, küçücük kanatları çırpınarak dakikalarca duruyor. Bu şekilde, ince uzun gagasıyla çiçeklerin özsuyunu emerek besleniyor. Boru çiçeği gibi uzun gövdeli çiçekler, beslenmesi için daha uygun. Ayrıca  geriye doğru ve dikey olarak da uçabiliyor-bunu yapabilen tek kuş. Böcekleri saymazsak, uçarken en yüksek metabolizmaya sahip hayvanlar sinek kuşlarıymış. dakikada 1200 küsur kez atan minicik kalbiyle kanatlarını saniyede 70 kere çırpsın günde 12000 kalori tüketiyormuş - sinekkuşu kadar enerji harcayabilmek için bir insan günde 45 kilo şeker yemeli!


Ağırlığı, dünyanın en küçük kuşu kabul edilen bir alt türde 1.8 gramla, 24 gram arasında değişiyor. Ortalama boyları 10-12 santim kadar. "Erkek sinek kuşlarının çoğu yuva kurmada eşlerine yardımcı olmazlar" demiş vikipedi, "onlar da mı" dedim ben de. Yuvadaki bezelye tanesi kadar yumurtalardan 14-19 gün arasında çıkıyor yavrular. İki yıldan on yıla kadar yaşayabiliyorlar, bu kadar hızlı atan bir kalbin on yıl dayanması şaşırtıcı.




Uçarken yarattığı hava akımı çok ilginç bir deneyle saptanmış: helyum dolu sabun köpüklerinin içinden geçerek uçmak üzere eğitilen bir kolibrinin yarattığı hava akımı "stereo" fotografla saptanmış.












Fotograflar elbette bana ait değil, geldikleri yer için üzerlerine tıklayın...




Verba volant

80'ler (6) a mari usque ad mare (1) Adana (1) airbrush (1) ajda pekkan (1) akdeniz (4) akıl fikir (1) al jarreau (1) alaska (3) aldatmaca (1) alış-veriş (1) alışmak (1) alphaville (1) alphonse daudet (1) alsancak (1) altın şehirler (1) amado mio (1) american gods (1) amon (1) Anıtkabir (1) Anıttepe (1) animasyon (10) anime (1) ankara (5) anlaşamamak (1) anlaşmak (1) Antalya (2) appassionata (1) arı kuşu (1) aurora borealis (1) Bangalore (3) bangles (1) bee gees (1) Bestekar (1) Beypazarı (1) big easy (1) bir harmanım bu akşam (1) boş işler (1) boşluk (1) bozuk yollar (1) brazil (1) bruce willis (2) bucket list (1) Bursa (1) büyü (1) büyük iskender (1) caddebostan (1) Cajun (1) can abanazır (1) can yayınları (1) cannabis (1) canned laughter (1) chai (2) charles dickens (2) cheesecake factory (1) cicely (2) coppola (1) Creole (1) Cumalıkızık (1) çatlak (1) çay (3) çeviri (1) çıralı (2) çin (1) çukurbağ (2) Dallas (1) dalyan (1) darth vader (1) değişim (2) dharma initiative (1) dream on (1) drunk behind the wheel (1) dublin (1) Duke ellington (1) durum komedisi (1) esteban (1) F.R.I.E.N.D.S. (1) farmers market (1) finlandiya (1) firavun (1) forever young (1) Fort Worth (1) fotograf (2) French Lace (1) gelir dağılımı (1) Gemlik (1) george lucas (1) get lost (1) gezenti (4) Güney Fransa (1) hiç bitmeyecek öykü (1) Hindistan (3) Hitit Kursu (1) hollanda (1) hollywood (1) homesick (1) Hypnos (1) I'm lost without you (1) I'm sorry (1) ıspanaklı börek (1) iletişim (1) insan bu alemde hayal ettiği müddetçe yaşar (1) ipuçları (1) iskele sokak (1) istanbul (5) işyeri (7) italya (1) izmir (1) iztuzu (1) jack london (1) Jambalaya (1) James Christensen (1) james morrison (1) joel fleischman (2) jorge luis borges (1) kabbalist (1) kahvaltı (1) kahve (1) kakofoni (1) kalkınma (1) kara delik (1) kara göl (1) kaş (2) kefren (1) keops (1) keşif (1) keyif (1) kimseye etmem şikayet (1) kolibri (1) kuzey ışıkları (1) kuzeyde bir yer (4) Küçük Prens (1) küresellik (1) la soledad (1) Lego (2) Les mondes engloutis (1) lizbon (1) locke (1) london (2) loreena mckennitt (1) Louis Armstong (1) Louisiana (1) Love is All Around (1) mad about you (1) manchester (5) masal (1) michael ende (2) mobbing (7) moonlighting (2) mucizevi (1) Mudanya (1) münir nurettin selçuk (1) müzeyyen senar (1) My heart was lost on a distant planet (1) nar ağacı (1) natalie merchant (1) neil gaiman (1) neverending story (1) neverwhere (1) New Orleans (1) niagara (1) nil nehri (1) no hay problema (1) northern exposure (3) obi-wan kenobi (1) olympos (2) out of my head (1) ölüdeniz (1) özgürlük hapishanesi (1) papatya falı (1) paris (1) pembe masa (1) Pre-Raphaelite (1) queen (1) ra (1) rime of the ancient mariner (1) rindlerin akşamı (1) rita hayworth (1) ritüel (2) route 66 (1) RPG (1) rüzgar (1) s.t. coleridge (1) sabah uykusu (1) Samanpazarı (1) samuel taylor coleridge (1) scripta manent (1) selim ileri (1) sessiz gemi (1) sessizlik (1) seyahat (3) Seyhan (1) seyyal taner (1) simpsons (1) sokak yiyecekleri (1) spielberg (1) Star Wars (2) sting (1) Studio Ghibli (1) summer moved on (1) şarkılar seni söyler (1) şimdi yeni şeyler söylemek lazım (1) Texas (1) ticaret açığı (1) tigerlily (1) tipografi (2) toronto (1) Toscana (2) trafik (2) trend (1) Trilye (1) Tunalı (1) tütsü (1) uçak (1) uğurlama (1) una notte a napoli (1) una volta in l'inverno (1) under the tuscan sun (1) unesco (2) unpredictable (1) unutama beni (1) unutturamaz seni hiçbir şey (1) uyku (3) valkyre (1) vanity (1) venice beach (1) vergi (1) vodvil (1) WALK LIKE AN EGYPTIAN (1) was I out of my head (1) wheel of possibility (1) Whisper (1) who wants to live forever? (1) wilmslow (1) worm hole (1) yalan (1) yalnızlık (1) yann tiersen (1) yansımalar (1) yapay (1) yaz (2) yazar kulübesi (1) yazı (2) yazmak (1) yemek (1) yeni hayat (1) yerel (1) yeterli (1) yoktan varolmak (1) yokyer (1) zaman (2)